Foley Artist phim ghi lại âm thanh đời sống — bước chân, áo quần cọ, cửa đóng — bằng cách diễn thực trong studio synchronized với hình. Là nghệ nhân thầm lặng làm phim "sống" ngoài thoại + nhạc.
Chưa có tác phẩm nào gắn tag này.
Khi nhân vật bước trên sỏi nghe rõ tiếng crunch crunch, khi áo khoác da cọ vào ghế gỗ tạo squeak, khi cốc bia đặt xuống bàn nghe clink đầy đặn — không phải mic chính từ shoot ghi lại. Đó là Foley Artist, người ghi lại từng âm thanh đời sống trong studio.
Tên đặt theo Jack Foley (Universal Studio 1930s) — người tiên phong art form này. 90 năm sau, Foley Artist vẫn là nghệ nhân thầm lặng làm cho phim sống động — ít người biết, nhưng absent thì khán giả ngay lập tức cảm "fake".
Foley Artist là người diễn + ghi âm thanh đời sống trong studio, synchronized với hình ảnh đã edit. Phân biệt sub-category sound: Production sound (recorder on set — chủ yếu dialogue, ambient); Foley (đời sống — bước chân, áo, prop); Sound effect / SFX (cú nổ, súng, magic — thường từ library); Music; ADR (re-recorded dialogue). Foley tập trung 3 category: (1) Footsteps — mỗi nhân vật, mỗi mặt phẳng (gỗ, đá, cỏ, nước); (2) Cloth movement — áo cọ, quần kêu, jacket leather; (3) Prop handling — cốc, chìa khóa, sách, gun, knife, key.
Khác với Sound Designer (compose toàn bộ sound landscape) — Foley Artist focus practical Foley element. Khác với Sound Recordist on set (capture dialogue + ambient) — Foley work post-production. Khác với ADR Actor (re-voice dialogue) — Foley voice non-dialogue. Hợp tác chặt với: Foley Mixer (engineer ghi), Foley Editor (sync + clean), Sound Designer, Re-recording Mixer, Director (final approval).
Foley Artist — diễn âm thanh đời sống
Foley Artist work trong post-production phase, thường 1–4 tuần after picture lock. Studio Foley equipped với: Foley pit (multiple surface — gỗ, đá, đất, sỏi, kim loại); prop shelf (hàng nghìn item — gun, key, cup, paper, leather); recording booth; monitor screen showing hình. Team: Foley Artist (perform), Foley Mixer (engineer), Foley Editor (clean + sync). Một phim 90 phút có 8,000–15,000 Foley element — Foley team work 10–25 ngày toàn lực. Báo cáo: Supervising Sound Editor hoặc Sound Designer.
Trước record: spot session với Supervising Sound Editor + Director — watch phim, identify mỗi shot cần Foley gì. Build Foley cue sheet: timecode, action description, prop required, surface. Hundreds-thousand cue per phim. Organize theo session: footstep day, cloth day, prop day.
Spot session + cue sheet
Footstep day: Foley Artist watch monitor, perform footstep trong Foley pit matching pace + weight của character on screen. Tools: shoes collection (giày da, sneaker, boot, heel, barefoot, slipper); surface pit (wooden floor, concrete, gravel, leaves, snow simulation với cornstarch, mud với wet dirt). Performer phải sync chính xác — 1 frame off (1/24 second) nghe rõ. Multiple take.
Foley pit + footstep
Shoe collection
Cloth day: artist mặc tương tự character (leather jacket, silk shirt, jeans, dress), move + walk theo motion. Mic capture cloth rustle. Prop day: thousand item trên shelf. Pour drink, open door, type keyboard, fire imaginary gun, unwrap newspaper, knife stab (cabbage = body), punch (raw chicken on table). Creativity infinite — Foley artist creative inventor.
Prop performance
Sau record: Foley artist hand-off raw file tới Foley Editor (sync + clean). Quality record được archive vào personal library — reusable. Top Foley Artist build personal library 50,000+ asset qua decade. Library = competitive advantage cho next project.
Library + archive
Foley work require quick learning + execution. Watch shot 2–3 lần → perform sync to frame. Frame accuracy = 1/24 second. Develop "body timing" — internal clock match motion on screen. Take years to refine.
Practice: video any movement, attempt re-create matching audio.
Foley legends: celery snap = bone break; cabbage cut = body stab; cornstarch in leather bag = snow walk; chamois leather = wing flap; cardboard slap = punch. Creative substitution = trade secret. Build vocabulary qua experience + study famous Foley work (Star Wars saber = TV transformer hum, R2-D2 = whistle/cooing).
Industry DAW: Pro Tools primary. Sound Devices, Sennheiser MKH mic preferred. Avid integration. Foley Artist focus performance — Foley Mixer/Editor heavy editing. Nhưng Foley Artist phải hiểu quy trình.
Foley = physical acting. Embody character: heavy walk for big man, light tip-toe ballerina, drunk stumble, angry stomp. Cloth wearing — feel character emotion physically. Some Foley artist have theatre background. Stamina important — full day perform exhausting.
Foley repetitive. Same shot multiple take. Pin-point detail catch (extra clink khi cốc đặt down, soft cloth rustle khi turn body). Patience essential — 1 phim = 10–25 ngày studio Foley.
Critical ear. Listen to environment daily — what makes sound, what doesn't. Tonal quality of glass vs ceramic, leather vs vinyl, oak vs pine. Develop "audio memory". Studio play cinema classic + analyze Foley work.
Background phù hợp: Audio Engineering / Sound Design, Film Production, Music Technology. VN: ĐH Sân khấu Điện ảnh (Âm thanh), Nhạc viện HN/HCM (Sound Tech). Quốc tế: USC SCA Sound Design, NYU Tisch, Full Sail, SAE Institute, Berklee College of Music. Self-taught route cũng common.
Path traditional: Foley apprentice tại Foley studio. Tasks: prep prop, organize shoe, learn from senior Foley artist. 2–5 năm apprenticeship. VN ít dedicated Foley studio — most sound work tại Sao Phim Studio, Saigon Sound, freelance audio post house.
First credit: indie film, student thesis, short film. VN short film festival (FY Fest, Yxine) — practice ground tốt. Build reel showing range. Network với editor + sound supervisor trẻ.
5–8 năm — work TV series + feature. VN: support phim của BHD, Galaxy, CJ HK. International outsource VN có một số studio mainly cho streaming series. Build IMDB credit.
10+ năm — recognized Foley Artist. Recurring với specific director, sound supervisor. Possibly specialty: stunt-heavy action, period drama, animation, horror. Build distinctive reputation.
Lộ trình dài hạn: (1) Senior Foley Artist tại Foley studio top (Skywalker Sound, Warner Bros Post, NY Foley studio); (2) Foley Studio Founder — own studio; (3) Sound Designer / Supervising Sound Editor — promote step up; (4) Game audio — Foley cũng quan trọng game (Naughty Dog, Sony Santa Monica, Riot); (5) Educator + workshop. Lương: VN junior 12–25M/tháng; mid 25–60M; senior 60–150M+; international: $50K-$120K mid; senior $150K-$300K+; major credit Hollywood union rate $1.5K-$3K/day. Niche ngành — small community nhưng essential. Oscar Best Sound Editing thường có Foley artist credit.
