Director of Photography (DP)
Director of Photography (DP / Giám đốc hình ảnh)
DP (Director of Photography) là người chịu trách nhiệm toàn bộ visual của phim — lens, camera, lighting, framing. Là người đứng giữa vision của đạo diễn và máy quay, biến script thành hình ảnh trên màn hình.
Bạn xem Blade Runner 2049 và bị overwhelmed bởi ánh sáng vàng cam giữa sa mạc — đó là Roger Deakins. Bạn xem Parasite và cảm nhận tone xanh-xám của cảnh nghèo vs ấm vàng của cảnh giàu — đó là Hong Kyung-pyo. Mỗi phim có "look" riêng — và người tạo ra "look" đó là DP.
Khác với Đạo diễn (vision tổng thể) — DP focus visual: lens nào, light ra sao, camera move như thế nào. Họ là cộng sự sáng tạo gần nhất của Đạo diễn trên set, là người biến idea trừu tượng thành pixel cụ thể.
01Director of Photography (DP) là ai?
Director of Photography (DP, còn gọi Cinematographer, viết tắt DOP) là người chịu trách nhiệm toàn bộ visual của phim. Họ quyết định: camera (model, sensor, format film/digital), lens (focal length, characteristic), lighting (key, fill, back, motivation, mood), framing & composition, camera movement (handheld, dolly, crane, steadicam), color palette. Họ lead camera department + lighting department (typically 20–40 crew).
Khác với Director (vision tổng thể, performance, story) — DP focus visual execution. Khác với Camera Operator (operate camera physically, focus framing per shot) — DP plan strategy, không operate camera trừ nhỏ. Khác với Gaffer (head of lighting, execute lighting plan from DP) — DP design lighting. Khác với Colorist (post-production color grade) — DP shoot raw để Colorist work on. Có sub-specialty: Feature DP, Documentary DP, Commercial DP, Music Video DP.
- Design lighting plan cho mỗi scene
- Chọn camera + lens phù hợp tone phim
- Plan camera movement — dolly, steadicam, crane
- Lead camera + lighting crew trên set
DP — design visual của toàn bộ phim
DP report cho Director. Lead: Camera Operator, 1st AC (focus puller), 2nd AC (clapperboard, slate), DIT (Digital Imaging Tech), Gaffer (head of lighting), Best Boy Electric, Key Grip (head of camera support), Best Boy Grip. Phối hợp với: Production Designer (color palette + light), Costume Designer (color), Colorist (handover post-production), VFX Supervisor (camera data cho CG matching). Tham gia: pre-production (location scout, shot list — 4–8 tuần), production (full shoot — 4–16 tuần), post (color grade attendance — vài ngày). Mỗi feature 6 tháng-1 năm intensive.
02Công việc của một Director of Photography
1. Pre-production — vision & planning
DP join early trong pre-production. Read script multiple time, develop visual language: tone reference (phim nào tương tự), color palette, lighting motivation, lens approach. Meeting với Director — share moodboard, reference film, lens test. Location scout: visit set, plan natural light direction time of day, identify electrical requirement. Build shot list với Director.
- Visual language — tone, palette, reference
- Location scout — light + electrical
- Shot list & lens test
Pre-production — vision & planning
2. Lighting design & setup
Mỗi scene — DP design lighting với Gaffer. Key light (main source), fill (soften shadow), back/rim light (separate subject from background), practical (light visible in frame — lamp, candle). Decide: hard vs soft light, color temperature, motivation (sunset, fluorescent, candle). Lighting setup tốn 30–80% on-set time — quyết định mood của scene.
- Lighting plot — diagram với Gaffer
- Setup & tweak — multiple lần lặp
- Continuity — match light qua nhiều take
Lighting setup với Gaffer
Lighting plot & motivation
3. Camera operation & movement
Mỗi shot — decide: lens (24mm wide cho intimate, 100mm telephoto cho compressed), framing (close-up, medium, wide), height (eye level, low angle, high angle), movement (locked off, pan, tilt, dolly, steadicam, crane, drone, gimbal). DP và Operator collaborate — DP set strategy, Operator execute precise. Watch monitor playback, adjust per take.
- Lens choice — feel per scene
- Camera movement — design motion
- Monitor & adjust
Camera movement — dolly, steadicam, gimbal
4. Color grade attendance
Post-production phase — DP attend color grading session với Colorist. Define look — base grade per scene, color contrast, skin tone, sky treatment, special look (dream, flashback). Đây là phase final polish của visual vision. DP và Colorist relationship close — best DP có Colorist "go-to" longtime collaborator.
- Look definition — base grade
- Per-scene tweak
- Final approval
Color grade — final polish của visual vision
03DP cần giỏi gì?
Light & shadow craft
Cinematography là painting với light. Phải hiểu deep: hard vs soft light, color temperature (3200K tungsten, 5600K daylight), direction (top, side, back, fill), motivation (window, lamp, sunset), contrast ratio. Study cinematography book: "Cinematography: Theory and Practice" (Brown), "Painting With Light" (John Alton).
Practice: lighting test daily với DSLR + cheap LED, study light in real world (cafe, train, sunset), recreate scene từ phim love.
Visual taste & reference rộng
Best DP có visual library trong head — biết Caravaggio, Vermeer, Hopper, Rothko. Reference từ painting, photography (Helmut Newton, Annie Leibovitz, Saul Leiter), other film. Build personal visual library: book, screenshot, gallery visit. Build POV của bạn về cái đẹp visual.
Camera, lens, sensor tech
Tech deep: camera (ARRI Alexa standard, RED, Sony Venice, occasional film stock 35mm/16mm), lens (anamorphic vs spherical, vintage vs modern, lens characteristic — flare, distortion, breathing), sensor (S35 vs full-frame vs medium format), codec & resolution. Read American Cinematographer magazine.
Collaborate Director & crew
DP-Director relationship critical — best pairing build longtime (Roger Deakins + Coen Brothers, Lubezki + Iñárritu/Cuarón). Phải listen Director's intent, suggest option, defend ý kiến chuyên môn khi cần. Lead camera + lighting crew of 20–40 — leadership, calm under pressure.
Read script & emotion
DP must read script như storyteller. Identify emotional beat per scene — visual phải support emotion. Pre-vis lighting trong head from script. Practice: take script favorite phim, plan lighting + camera bằng cách viết.
Solve problem under time pressure
Set pressure brutal — schedule tight, weather change, light fade. DP must adapt: light shift, lens change, location switch. Improvise without losing vision. Develop bias for action + creative problem solving. Calm communication keeps crew functional.
04Làm cách nào để trở thành DP?
VN: ĐH Sân khấu Điện ảnh (Hà Nội, TP.HCM) chuyên Quay phim. Quốc tế top tier: AFI (American Film Institute), NYU Tisch, USC, NFTS (UK), FAMU (Prague), La Fémis (Paris). Foundation: camera tech, lighting, composition, color theory, film history.
Path traditional: 2nd AC (slate, clap, paperwork) → 1st AC / Focus Puller (operate focus during take) → Camera Operator (operate camera physically) → DP. Mỗi step 2–4 năm. Total 8–15 năm tới full DP. Vietnam có path tương tự, có thể accelerate hơn vì industry nhỏ.
Parallel với assistant work — shoot own project: short film, music video, commercial. Build reel. MV/commercial pay better, faster turnaround. Top DP có reel mạnh từ MV trước feature.
DP career build qua Director relationship. Khi Director rising lên Major League, họ bring DP họ trust. Pair với Director cùng generation — co-create early career together. VN: scene indie có nhiều cơ hội pair.
Crucial step. Often qua: (1) Indie director bạn collaborate longtime; (2) Studio offer mid-budget; (3) Promote from camera op (rare). First feature define career — chọn project có script strong.
Lộ trình dài hạn: (1) Indie/Festival DP — prestige circuit (Cannes, Berlin, Venice, Sundance); (2) Studio commercial DP — bigger budget, mass audience; (3) Commercial & MV DP — high rate, faster project; (4) TV/Streaming DP (Netflix limited series — high quality, decent budget). Lương: VN debut feature 100–300M total fee; established 300M–1 tỷ; top DP 1–3 tỷ/phim. Quốc tế: Indie DP $50K–$150K; A-list $500K–$2M+ per film. Award gain prestige: ASC, BAFTA, Cannes Camera d'Or. Long career — top DP work into 70s, 80s.
